Việc cho trẻ học chữ từ sớm liệu có làm cho trẻ “già” hơn so với lứa tuổi của mình?

Thứ năm, 23 Tháng 4 2015

Theo Giáo sư Phùng Đức Toàn, quá trình học chữ của trẻ có thể phân thành bốn giai đoạn:

1. Giai đoạn thẩm thấu từ môi trường xung quanh. Trẻ từ không tháng tuổi đến một tuổi, trẻ trong giai đoạn này là giai đoạn tiếp thu không lựa chọn, phải sắp xếp môi trường học chữ trong phòng, tận dụng môi trường học chữ bên ngoài, chủ yếu là dạy trẻ có sự nhạy cảm với mặt chữ, hình thành thói quen thích đọc chữ. Nói với trẻ những chữ có liên quan đến các đồ vật, nhận biết các loại tranh ảnh và thơ ca, sau thời kỳ này trẻ sẽ có thể nhận biết được rất nhiều chữ, có nhận thức ban đầu về chữ viết, rất có lợi cho việc học đọc sách ở giai đoạn sau. Ở giai đoạn này, chúng ta có thể làm các thẻ chữ để gắn lên các đồ vật ở xung quanh trẻ.

2. Giai đoạn bước đầu ứng dụng chữ. Giai đoạn từ một đến hai tuổi rưỡi là giai đoạn trẻ bắt đầu dần dần có hứng thú với việc nhận biết mặt chữ trong cuộc sống và qua các trò chơi, có thể nắm được một lượng từ đơn nhất định, nhưng nhận biết mặt chữ vẫn chưa có yêu cầu tiêu chuẩn nào, người lớn có thể cùng trẻ đọc sách, nhận biết các chữ được ghi ở biển hiệu hai bên đường hoặc trong các siêu thị (bao gồm cả chữ tiếng Anh), từng bước kích thích niềm đam mê học chữ ở trẻ. Ở nhà phụ huynh có thể làm các thẻ chữ và thẻ hình và cùng chơi với con để con có thể ghi nhớ vừa hình ảnh, vừa chữ viết.

3. Giai đoạn phát triển theo nhu cầu của độ tuổi. Giai đoạn từ 2 đến 4 tuổi là giai đoạn trẻ đã có độ nhạy cảm trong việc nhận biết mặt chữ, muốn được người lớn dạy chữ, có thể nhận biết một lượng lớn các từ vựng một cách nhanh chóng. Trẻ còn rất hứng thú với việc viết chữ, nhưng chúng ta không nên yêu cầu trẻ quá cao. Đồng thời, nên đọc cho trẻ nghe những câu chuyện thiếu nhi ngắn và đặc sắc, nhằm đạt được mục đích giúp trẻ nhận biết mặt chữ trong khi đọc sách. 

4. Giai đoạn đọc mở rộng. Từ sau 4 tuổi, trẻ có thể đọc các loại tập chí sách báo thiếu nhi, từ đó nắm được một lượng lớn từ vựng và càng ngày càng hứng thú với việc đọc sách.

Việc dạy chữ từ sớm nhằm tạo cho trẻ sự mẫn cảm vui vẻ với chữ viết, bồi dưỡng cho trẻ niềm đam mê với chữ viết, sách truyện, hình thành cho trẻ sự yêu thích đọc sách – nguồn gốc của sự khám phá tri thức. Vấn đề là áp dụng phương pháp như thế nào để không biến việc dạy chữ cho trẻ trở thành một sự khổ ải, nặng nề. Phương án 0 tuổi đưa ra các trò chơi vui học, khám phá dựa trên sự hứng thú của trẻ là chính nên trẻ hoàn toàn không bị ép buộc, nhồi nhét mà tiếp nhận một cách vui vẻ, tự nhiên. Giai đoạn từ 0 đến 6 tuổi là giai đoạn phát triển nhất của não bộ con người, cho nên bên cạnh nguồn dinh dưỡng về thực phẩm, những kích thích của hoạt động tinh thần sẽ sản sinh ra những kết nối synapses cần thiết cho sự phát triển của não.